Obecnie bardzo ciężko jest wyobrazić sobie normalne funkcjonowanie bez sprzętów elektronicznych. Innowacyjne techniki komputerowe są rozbudowywane z miesiąca na miesiąc, a tablety, telefony oraz laptopy zastępują długopisy i kartki papieru. Mimo tego zapotrzebowanie na usługi poligraficzne nie słabnie i co więcej – zakłady poligraficzne niemal pękają w szwach od setek powierzonych im działań. Druk był i będzie potrzebny ludzkości – przecież nic tak nie satysfakcjonuje, jak piżmowy zapach świeżo wydrukowanej książki. Czym jest poligrafia i jak przebiegają poszczególne etapy drukowania materiałów?
Czym charakteryzuje się poligrafia?
Poligrafia to nic innego, jak dział gospodarki zajmujący się wszystkimi procesami związanymi z drukowaniem i powielaniem materiałów na skalę przemysłową. Z drukiem wiąże się przede wszystkim wytwarzanie wyrobów zarówno nieoprawionych, jak i oprawionych. Przemysł poligraficzny jest ściśle związany z produkcją książek, wizytówek, czasopism, plakatów, ulotek i różnego rodzaju opakowań. Odgrywa również kluczową rolę w marketingu i innych formach reklamy. Należy wspomnieć, że wyróżnia się dwa główne procesy poligraficzne – przygotowanie druku i prace introligatorskie.
Poligrafia dawniej i dziś
Obecnie proces produkowania książek i tworzenie odbitek drukarskich jest wykonywany za pomocą specjalnych maszyn, aczkolwiek warto uświadomić sobie, że kiedyś wyglądało to nieco inaczej.
To właśnie Janowi Gutenbergowi zawdzięczamy opracowanie pierwszej praktycznej metody drukarskiej. Ten człowiek w XV wieku dokonał odkrycia, które odmieniło dzieje ludzkości. Istotą jego wynalazku było zastosowanie ruchomych czcionek, co w konsekwencji doprowadziło do wzrostu ilości produkowanych książek, polepszenie czytelności i obniżenie cen wszelkich publikacji. Analogicznie – to przedsięwzięcie przyczyniło się do tego, że literatura stała się powszednie dostępna, a informacje rozprzestrzeniały się w błyskawicznym tempie. Opatentowanie odlewania czcionek z wymiennych matryc przyspieszyło również rozwój edukacji. Niemniej jednak ówcześnie drukowanie uważano jako rzemiosło bardzo czasochłonne, drogie i trudne.
Na przestrzeni lat wiele się zmieniło. Współcześnie technika grafiki i poligrafii cyfrowej wyglądają zupełnie inaczej. Aktualnie branża drukarska wykorzystuje nowoczesne technologie i innowacyjne maszyny offsetowe, dzięki którym przygotowanie materiałów do druku i tworzenie projektów graficznych jest znacznie prostsze. Precyzyjne urządzenia introligatorskie zapewniają płynny przebieg publikacji treści cyfrowych, co sprawia, że drukowanie jest tańsze, szybkie i ogólnodostępne.
Etapy prac poligraficznych
Należy zaznaczyć, że usługi poligraficzne dotyczą nie tylko samego drukowania. Cały proces, związany z tworzeniem i powielaniem dzieł na skalę przemysłową, obejmuje trzy główne etapy:
- Prepress (przygotowanie materiałów do drukowania) – polega na dokładnym opracowaniu treści i grafiki. Obejmuje stworzenie projektu, obróbkę tekstu, a także przygotowywanie formy drukowej, czyli matrycy, dzięki której maszyny będą w stanie przenieść obraz na któryś z wybranych materiałów drukarskich.
- Press (właściwy druk) – uwzględnia naniesienie farby na dany materiał poligraficzny za pomocą formy drukowej lub przy użyciu technik bezformowych. W skład tego procesu wchodzi również kopiowanie oryginalnego projektu.
- Postpress (wykończenie druku) – jest to ogół czynności związany z uszlachetnieniem i wykończeniem wydrukowanych materiałów. W introligatorni wykonuje się między innymi pakowanie, klejenie, laminowanie, cięcie, oprawianie, bigowanie i składanie.
Poligrafia cyfrowa – techniki drukowania
Technik grafiki i poligrafii cyfrowej w trakcie wykonywania swojej pracy ma do wyboru wiele metod drukowania. Podstawowy podział wyróżnia:
- Druk płaski – najpopularniejsza technika, która polega na użyciu równej matrycy. Takie działanie sprawia, że miejsca drukujące, jak i niedrukujące są na tym samym poziomie. Warto również dodać, że ta metoda wykorzystuje technikę fotoelektryczną oraz świetlną.
- Druk wypukły – jest to najstarsza technika druku, używana najczęściej do wytwarzania pieczątek.
- Druk wklęsły – ta metoda wymaga dużej precyzji, ponieważ polega na zebraniu farby z miejsc niedrukujących za pomocą specjalnego narzędzia – rakli, a następnie nałożeniu jej na wybrany materiał.
Wykonanie prac graficznych zależy przede wszystkim od różnych technik drukowania. Obecnie korzysta się z maszyn cyfrowych i offsetowych lub urządzeń do tampodruku, światłodruku, sitodruku lub druku fleksograficznego. Dużym uznaniem wśród odbiorców cieszy się także druk solwentowy. Nie bez znaczenia jest kolor, który ostatecznie będzie naniesiony na materiał. Aby rzeczywisty nadruk odzwierciedlał kolor z projektu, stosuje się wzorniki kolorów.
Drukowanie cyfrowe – zastosowanie
Firmy świadczące usługi z zakresu poligrafii zajmują się przede wszystkim drukiem książek, przygotowaniem materiałów reklamowych, promocyjnych i informacyjnych. Drukarnie wykonują wizytówki, broszury, zaproszenia, kalendarze, notesy i wiele innych. Tworzą także zadrukowania pudełek i opakowań dla różnych produktów np. kosmetyków.
Jak już wspomniano, zakłady poligraficzne trudnią się również wykończeniem dzieł, dlatego laminowanie, przecinanie lub wykonywanie projektów według indywidualnych preferencji klientów nie jest im obce.
Podsumowując
Od czasu, kiedy Jan Gutenberg opatentował odlewanie czcionek z wymiennych matryc, zmieniło się życie ludzi. Można śmiało rzec, że jego przedsięwzięcie zapoczątkowało epokę czytelnictwa. Obecnie istnieje wiele drukarni, które oferują usługi na wysokim poziomie. Nie ulega wątpliwości, że poligrafia ma ogromny wpływ na gospodarkę, a zadrukowane materiały zawsze będą cenione.